Jaarlijks steken er 720 000 Mexicaanse migranten de grens over naar de Verenigde Staten voor verschillende redenen. Tijdens hun tocht van de Global South naar El Norte overleefden er bijna 2 000 migranten hun tocht niet tussen 1998 en 2004. In eind september 2015 telde het dodental 240 wat het laagste getal was sinds 1997 en twee keer zo klein was als het dodental in 2005 dat 492 doden telde. Tijdens mijn Project Week kreeg ik samen met acht studenten de kans om voor een week samen te werken de organisatie No More Deaths. Hun doel is om het aantal doden in de woestijn te vermijden. Informatie over de geschiedenis rond migratie tussen Mexico en de VS, mijn eigen reflectie over deze ervaring en wat info over No More Deaths kan je hierzo lezen. Veel leesplezier!

The aftermath of argeements, laws, policies etc.

Op 1 januari 1994 werd the North American Free Trade Agreement (NAFTA) getekend tussen Canada, de VS en Mexico. De doelstelling van dit akkoord was om de mogelijkheden om handel en investeringen tussen de VS, Mexico en Canada te laten verlopen zonder enige obstakels. Spijtig genoeg creëerde NAFTA meer en meer concurrentie tussen Amerikaanse en Mexicaanse boeren. Dit zorgde ervoor dat in het Centraal-Amerikaans land 1.3 miljoen jobs in agricultuur verloren liepen. De concurrentiedruk op agricultuur in Mexico zorgde er ook voor dat de agribussiness $36 biljoen uitgaf aan kunstmest wat voor veel vervuiling zorgde. Ook is er een toename aan het kappen van bomen vanwege de verhuizing van landelijke boeren die naar marginale locaties verhuizen.

Mexico-US wall 2.0? 

Voor mijn kerstvakantie bleef ik samen met vier co-years logeren bij een vriend in Mexico-City omdat het te duur was om naar huis te reizen voor drie weken. Omdat het vele goedkoper was om te voet de grens tussen de VS en Mexico over te steken deden we dat maar. Een zeer bekend punt waar velen van het ene naar het ander land wandelen is bij El Paso, Texas en Juarez, Mexico, ook bekend als Paso del Norte. Hier staken wij de grens over. Voor een lange tijd konden mensen zomaar van de ene naar de andere stad wandelen, maar in 1930 kwam daar verandering in: zomaar oversteken kon niet meer zonder een geldig bewijs. Nu is het voornamelijk gemakkelijk voor studenten, werknemers, toeristen om van de ene naar de andere kant te wandelen.

El Paso, Texas.

Een tijdje geleden sprak de nieuwe president van de VS Donal Trump deze woorden uit:

“I will build a great, great wall
on our southern border, and
I will make Mexico pay for that wall.
Mark my words.”
Donald Trump

Wat velen niet echt weten is dat er al een degelijke muur van zo’n 3,145 km staat tussen verschillende plekken aan de grens. De bouw van deze muur startte in 1994 met als doel om het transport van drugs tussen Latijns-Amerika en de Verenigde Staten tegenaan te gaan. Operation Gatekeeper in California, Operation Safeguard in Arizona en Operation Hold-In-Line waren de drie grote operaties die hand en hand gingen met de bouw van de muur.

De muur is voornamelijk gebouwd in plekken waar zich een stad bevindt omdat men dacht dat daar de meeste drugtrafficking plaats nam. Sommige delen van de muur zijn gebouwd tussen zandduinen, bergen, een strand enzovoort. Welk verschil maakte de locatie van de muur met migratie? Migratie werd hierdoor naar de woestijn geschoven omdat er nog een groot deel van de woestijn geen fysieke grens bezit. De woestijn tussen Mexico en de VS is zeer interessant: sommige delen hebben canyons, andere hebben zeer weinig vegetatie terwijl je aan de overkant veel vegetatie kan vinden. Omdat Border Partol verschillende manieren heeft om migranten te arresteren (kijktorens, sensors, helikopters, enz.) reizen de meeste migranten wanneer het donker is. Het grote probleem met ’s nachts te wandelen door de woestijn is dat de omgeving altijd wat anders is en je dus veel sneller jezelf kan bezeren. Overdag is het voornamelijk warm terwijl het ’s nachts zeer koud kan worden.

DSCF5526

De migranten krijgen vaak te horen dat het niet zo lang duurt voor ze aankomen in grote steden zoals Tucson, New York of Phoenix. De harde realiteit is dat migranten die de grens proberen over te steken zeer vaak niet correct geïnformeerd worden met het klimaat in de woestijn en hoe lang hun reis kan duren. Humanitaire organisaties die aan de ‘border crisis’ werken zoals No More Deaths proberen de migranten in leven te houden sinds de condities niet optimaal zijn. NMD heeft kampen in drie verschillende locaties in het zuiden van Arizona die migranten medische hulp en een plek om te slapen aanbieden indien ze dit nodig hebben. Vrijwilligers wandelen op ‘migrant trails’ -de wandelpaden die migranten nemen- en  laten waterflessen, sokken, dekens in de winter, snacks en bonen achter op plekken die lijken op rustplekken voor migranten. Ook leggen vrijwilligers de migranten die ze onderweg tegenkomen uit waar ze exact zijn zodat ze een idee krijgen van hoe ver en/of dichtbij ze hun doel zijn. Soms gebeurd het wel eens dat migranten of de NMD vrijwilligers vragen om Border Partol te bellen omdat ze de strijd opgeven.

De brug waarmee je van El Paso naar Juarez kan en vice versa met een uitzicht op de Rio Grande rivier.

Do you plea not guilty or guilty?

De stroom van migratie tussen de VS en Mexico is altijd zeer actief geweest. Ook al is er een muur, heb je Border Partol dat veel plekken scant, mensen vinden altijd wel een weg om de grens over te stekken via verschillende wegen: de muur, tunnels, de woestijn. In Arizona, New Mexico en Texas ging Operation Streamline van start in 2005. Het ultieme doel van dit initiatief is om de grens illegaal over te steken te criminaliseren. Ook wil de Depatment of Homeland Security en Department of Justic drug en wapen trafficking, mensensmokkel en de meermalen dat men illegale oversteekt bestrijden.

What does this even mean Ange??? Als migrant kom je hier terecht door verschillende elementen:

  • door de grens op een illegale wijze over, eenmaal of meerdere keren is;
  • door een wet uit de VS en;
  • als je het land werd uitgezet maar stak de grens op een illegale wijze weer over;

Deze migranten (zeer vaak 70 migranten tegelijk) staan voor de rechtbank en een minuut lang krijgen ze een paar vragen gesteld zoals ‘Do you have the legal status in the US?’ en ‘Do you plea not guilty or guilty?’. De ochtend van het proces krijgen ze de kans om met een advocaat te spreken. In de meeste gevallen pleiten ze zichzelf schuldig want de kans om een zwaardere straf te krijgen is pakken groter. Afhankelijk van welke wetten die ze overtreden hebben, krijgen ze tussen 30 en 180 dagen celstraf. Nadien worden ze uitgezet naar hun land van herkomst of over de grens.

No More Deaths – No Mas Muertes 

DSCF5611

In 2004 werd dor de coalitie van verschillende organisaties No More Deaths opgestart. Hun focus is om het aantal doden te vermijden door middel van desert-aid, flessen water en voedsel in de woestijn.

En wat deed jij specifiek in de ‘desert of Arizona’ met deze organisatie? Voor zes dagen hebben we de organisatie beter leren kennen, kregen we workshops die gingen over de geschiedenis van de grenscrisis, Border Patrol en veel meer en dit is mijn persoonlijke reflectie op deze ervaring:

17359259_668921829946052_3787836974747506444_o
Mijn notitieboek waarin ik soms eens wat schreef (c) Simon Alvarez Belon

Het was moeilijk om me op voorhand in te beelden wat je allemaal te zien zal hebben voor deze week. Je kan zoveel research doen voor je ‘in the fields’ staat, maar uiteindelijk is deze ervaring zeer verschillend voor iedereen. Tara, een fantastische vrouw die veel aandacht hecht aan social justice legde ons allen stap voor stap uit wat we zowat konden verwachten. “Natuurlijk”, zei ze, “kan je nooit echt weten wat je exact kan verwachten en vor je het weet kan alles even foutlopen. Dit hoort er nu eenmaal bij.” Na haar uitleg over wat onze Project Week in elkaar zat wandelde ik terug naar mijn kamer om intensieve research te doen. Ik vond artikels over vrijwilligers die voor de rechtbank kwamen, Militia die rondwandelen met wapens en op jacht gaan naar Mexicanen of een video die liet zien hoe Border patrol agenten flessen wat omver stoten en lachend wegwandelden. Ik was voorbereid voor het ergste, en gelukkig kwamen we niet te vaak in contact met obstakels.

17310900_668926626612239_8108382635335685431_o
(c) Simon Alvarez Belon

No More Deaths doet diverse dingen:

  • ze ‘droppen’ verschillende middelen zoals water en bonen in the regio aan de grens zoals de Sonoran woestijn;
  • ze documenteren misbruik van BP en andere instellingen tegen migranten in arrestatie;
  • NMD Byrd Camp werkt met de locale bevolking om zowel hulp op verschillende manieren aan te bieden als te ontvangen;
  • spullen van migranten die in de woestijn werden achtergelaten door een of andere reden worden weer naar de eigenaars of hun familie gebracht als ze die terug vinden;
  • ze gaan opzoek naar migranten die zoek zijn;
DSCF5557
Na de lange wandelingen beloonde we ons altijd op tortilla chips, amandelen en Gaderate terwijl we naar muziek luisterden in de truck.

Een week lang werden we geconfronteerd met de harde realiteit van verschillende factoren in dit soort migratie. Bijvoorbeeld luisteren naar een verhaal van een migrant die alleen in de woestijn zat voor een paar dagen nadat de groep waarmee hij de grens overstak omsingeld werd door Border Patrol. Denken dat ze te voet binnen een paar dagen in New York zullen eindigen om ze nadien te vertellen dat ze verre van hun bestemming. Of verschillende factoren zoals Border Patrol, Militia groepen, kartels en armoede. Dit liet me achter in verbasing. ‘Hoe doen ze dat toch?‘, dacht ik dan. Het kan zeer vermoeiend worden, soms zelfs te veel. En toch na een week lang met NMD te werken ben ik ervan overtuigd dat iedereen dit soort werk kan doen. Het voelt zo surreel aan dat dingen zoals dit plaatsvinden, zeker in een land als de Verenigde Staten die altijd beweert dat ze progessief zijn.

DSC01776[1]
De laatste avond aten we in een klein restaurant in Tucson tijdens St. Patricks Day (c) Christine Vega Pourheydarian
Door een week lang met NMD vrijwilligers te werken zag ik hoe ze doorbijten: ze doen er alles aan om de kampen te doen aanvoelen als een thuis, verschillende dingen worden doorheen de dag georganiseerd om de dag interessant te houden en ze dragen zeer goed zorg voor elkaar.

17390565_668926353278933_5297940518477817129_o
(c) Simon Alvarez Belon

Na een volledige week door te brengen in Byrd Camp in Arivaca in de volle hitte vertrokken we naar Tucson om een douche te nemen, een laatste workshop te doen met NMD en om een rustige avond te beleven tijdens Saint Patrick’s Day.

DSCF5524
Wanneer we aan een drop terecht kwamen, lieten we wat spullen achter en namen we even de tijd om wat berichten in het Spaans achter te laten op de waterflessen.

Een van de studenten had een aangenaam gesprek met een paar migranten die hem vertelde dat ze het misschien zelfs niet zouden hebben overleefd in de woestijn zonder de hulp van No More Deaths. Dat was aangerijpend om aan te horen. Verschillende vrijwilligers proberen dag in dag uit zo veel mogelijk te doen om het dodental in de Sonoran Desert te vermijden zonder op voorhand precies te weten of het werkelijk een verschil maakt. Er is zoveel planning dat in deze water drops plaatsvind zoals zien of er nog een pad is, tellen hoeveel spullen er nog neerliggen en zien dat er altijd voldoende spullen worden achtergelaten. Drops zijn plekken waar NMD vrijwilligers middelen achterlaten voor de reizende migranten. Tijdens onze wandelingen door de Sonoran woestijn maakte we gebruik van een map en GPS die specifieke punten aangeduid had waar er drops te vinden waren.

DSC01653[1]
De eerste dag dat we op pad gingen was de moeilijkste dag omdat het immens warm was het de trails die we bezochten waren vrij tot zeer ingewikkeld. (c) Christine Vega Pourheydarian
Het is wat moeilijk om me in te beelden wat voor een verschil we allemaal maakte door een week water, bonen, snacks en sokken achter te laten op verschillende plekken. Sommige drops hadden vrij veel water, anderen hadden alleen maar een gallon (+/- 4 liter) water over. Toen ik door de Sonoran woestijn wandelde vroeg ik me maar steeds af of er wel effectief migranten de wegen bewandelen waar wij water achterlieten want de meeste drops bezaten nog steeds ongeveer even veel als voordien. Soms was er zelfs geen pad en wandelde we maar naar een plek die misschien leek op een plek waar migranten ‘een break’ zouden nemen. De plekken die we bewandelde waren zeer prachtig: canyons, vlakke paden, tussen bergen enzovoort. Ondanks het vrij goede maar vermoeiende weer en een gezellige uitstap was er altijd een gedachte dat ons wat afschrikte: wat als we iets verschrikkelijks vinden zoals een lijk?

17358612_668922979945937_405246693133463394_o
(c) Simon Alvarez Belon

Een paar studenten vonden menselijke resten terwijl ze naar een van hun drops wandelden. Wat er gebeurd wanneer je menselijke resten vind is dat je op die plek op zoek moet gaan naar zoveel mogelijk botten of wat er nog over is. Nadien bel je de locale politie om te vragen of ze naar deze specifieke plek kunnen wandelen om het lichaam te indentificieren. Soms is de politie er in geen tijd, andere dagen duurt het wat langer voor de NMD vrijwilligers meer info te horen krijgen. Voor zo’n dingen ben je nooit echt voorbereid omdat we er allemaal zowat vanuit gingen dat het enigste dat we zouden vinden waren kledingstukken, rugzakken en drops.

17310255_668926466612255_1655319377333020824_o
Van links naar rechts: Libbie (Canada), Raul (Venezuela), ik, Benedetta (Italie), Zina (Illinois, VS), Sean (Canada), Simon (Spanje), Luciana (Brazilie), Moly (Alaska, VS) en Christine (Kentucky, VS) (c) Simon Alvarez Belon

Soms krijg ik kansen van UWC waarbij ik nooit echt doorheb dat ze vrij uniek zijn. Ik had pas door hoe speciaal het was om met No more Deaths samen te werken toen een paar migranten spraken over het drinken van de flessen die door vrijwilligers zijn achtergelaten. Een van de medewerkers in de cafetaria begon te wenen toen ik sprak over het werk en bedankte me meerdere malen voor het goede werk dat wij deden omdat het veel betekenden voor haar en haar familie. Er zijn zoveel dingen die ik gedaan heb hier in de VS vanwege de school die allemaal zo normaal aanvoelden vanwege het feit dat we hier ons altijd zo vaak focussen op social, environmetal justice. Ondanks het bloedhete weer in Arizona en de zeer vermoeiende dagen moet ik toch wel zeggen dat ik deze Project Week voor geen cent zou willen omwisselen met een ander.

Liefst,

Ange/Vanessa/Ange-Vanessa (of hoe je me ook herinnerd)

coverphoto (c) Christine Vega Pourheydarian

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s